card game Yu-Gi-Oh

เมต้าเกม คืออะไร และมาจากไหนกันแน่ ?  

Home / เกม Console, เกม online, เกมมือถือ MOBILE GAMES, เกมส์ PC / เมต้าเกม คืออะไร และมาจากไหนกันแน่ ?  

เมต้าเกม (Metagame) หรือ เมต้าเกมมิ่ง (Metagaming) คืออะไร ? บางคนก็คุ้นเคยกับคำนี้ บางคนก็ไม่เคยได้ยิน ไม่เคยรู้จักมาก่อน ขณะที่บางคนอาจเคยได้ยินมาจากเกมที่เน้นในเรื่องของการแข่งขันระหว่างบุคคลเป็นหลัก หรือจากในวงการการ์ดเกม ที่อาจคุ้นหูกับคำว่าเมต้าที่ว่านี้อยู่บ้าง เพราะเวลาไปเล่นการ์ดแล้วเจอเด็คเก่งๆ การ์ดเก่งๆ เค้าก็เรียกกันปาวๆ ว่า “เป็นเมต้าๆ”  “นี่มันการ์ด/เด็ค เมต้า” อะไรแบบนี้ ซึ่งน่าจะทำให้พอเข้าใจได้ว่า เมต้าเกมหรือที่เราติดปากเรียกกันว่าเมต้านั้น เป็นอะไรที่เป็นที่นิยม ถูกใช้กันอย่างแพร่หลาย หรือจะเรียกว่าเกร่อ เล่นกันทั่วบ้านทั่วเมืองก็ว่าได้

 

ที่มาของคำว่าเมต้าและเมต้าเกม

Meta เป็นคำภาษากรีก มีความหมายแปลว่า เหนือล้ำ ก้าวล้ำ เกินออกไป ตัวเอง และ ภายหลัง ดังนั้นความหมายโดยตรงของเมต้าเกม ในฐานะการนำคำนำหน้า (prefix) คำว่าเมต้า มาใส่ผสมนำหน้าคำว่า game หรือ gaming นั้นก็คือ “เกมนอกเกม”  หรือ  “เกมจากเกม” คือเป็นเกมที่นอกเหนือจากเกมที่เรากำลังเล่นอยู่ เป็นเกมที่เกิดแยกออกมาจากเกมที่เราเล่นอยู่อีกทีหนึ่ง คือแทนที่เราจะเล่นเกมหนึ่งๆ ตามกฎกติกาไปปกติแต่เพียงเกมเดียว เราก็เล่นเกมอีกเกมซ้อนเข้าไปในเกมที่เราจะเล่นนั้น เพื่อสร้างความได้เปรียบในการเล่นนอกเหนือไปจากการเล่นเกมตามปกติ ซึ่งอาจเป็นไปได้ตั้งแต่ การกล่าวบลัฟฝ่ายตรงข้าม การเล่นเกมแบบการทำสงครามจิตวิทยา การเสาะหาข้อมูลของคู่แข่งฝ่ายตรงข้าม สืบหาจุดแข็ง จุดอ่อน วิธีการรับมือ (แล้วใช้วิธีการที่สามารถชนะทางฝ่ายตรงข้ามได้) การเสาะแสวงหาบัค หาช่องโหว่ของกฎกติกาหรือเกมที่เราจะไปเล่น การเข้าถึงข้อมูลพิเศษเพิ่มเติม ตลอดจนกลวิธีอื่นๆ ที่จะช่วยสร้างความได้เปรียบทางการเล่นให้ได้มากที่สุด ที่ทั้งหมดนี้อาจเรียกได้ว่า เป็นการ “เล่นเกมในเกม” หรือ “เล่นอีกเกม นอกเหนือเกมหลัก”  คือเล่นอีกเกมที่มีโจทย์หลักอยู่ที่ว่า จะหาทางช่วยเพิ่มโอกาสชนะ สร้างความได้เปรียบให้กับเกมหลักที่เราจะเล่นได้อย่างไร

 

card การ์ด โปเกมอน Pokemonตัวอย่างของการ์ดจากเด็คเมต้า
ของ Pokemon Trading Card Game

card การ์ด ยูกิ yugioh meta hero
ตัวอย่างของการ์ดเมต้าสำหรับเด็คฮีโร่
จากเกม  
Yu-Gi-Oh! Duel Links

 

ความหมายของเมต้าเกมในปัจจุบัน

ดังนั้นที่มาและความหมายจริงๆ ของคำว่าเมต้าเกม มีความหมายในลักษณะแง่ดังกล่าว และไม่ได้เกี่ยวอะไรกับการที่เชื่อว่า คำว่า META ผันย่อมาจาก Most Effective Tactic Available หรือแผนการที่มีประสิทธิภาพดีที่สุดเท่าที่มี แบบที่หลายๆ คนอาจเข้าใจไปดังที่ว่าเลย (ในแง่ของที่มาที่ไปและความหมายแต่เดิมจริงๆ ของคำว่า meta) ด้วยว่าการใช้คำว่าเมต้าในแง่ลักษณะดังกล่าวได้ถูกพัฒนา สร้างขึ้นมาสำหรับใช้เรียกในวงการเกมในภายหลัง จากการหยิบคำว่าเมต้าเกมแต่เดิมมาประยุกต์ใช้ แล้วก็ทำหลายคนเข้าใจผิดกันไปว่า ความหมายแต่เดิมของคำว่าเมต้าเกมย่อมาจากวลีตัวดังกล่าว

ขณะที่ในปัจจุบัน ความหมายของอะไรที่เราเรียกกันว่าเมต้า จะหมายถึงอะไรที่เป็นที่นิยมที่สุด มีประสิทธิภาพในการเล่น และเป็นที่นิยมพบเห็นได้โดยทั่วไปมากที่สุด ซึ่งก็อาจกล่าวได้ว่า ความหมายที่แท้จริงแต่ดั้งแต่เดิมของคำว่าเมต้าเกม อาจมีการผิดเพี้ยน หรือเข้าใจต่างไปจากความหมายทางต้นฉบับไปบ้าง และถ้าคิดในแง่นั้นแล้ว ความหมายก็ดูจะตรงกับคำย่อของคำว่า Meta ที่ถูกสร้างขึ้นมาใหม่อยู่บ้าง (แม้ต้นกำเนิดความหมายจริงๆ แต่เดิมจะไม่ใช่ก็ตาม)

แต่โดยรวมแล้ว เราอาจสรุปตีความจากความหมายแต่เดิมและจากปัจจุบันได้ว่า เมต้าเกม คือ การพยายามสร้างเกมของตัวเราเองออกมาจากเกมที่เราเข้าไปเล่น หรือความต้องการเป็นผู้คุมเกม หรือมีข้อได้เปรียบในเกมนั้นๆ ที่ทำให้เกิดเป็นรูปแบบการเล่นที่แข็งแกร่ง ที่เรียกกันว่า “เมต้า” ออกมา และแน่นอน พอเป็นรูปแบบการเล่นที่แข็งแกร่งที่สุดในเกมนั้นๆ แล้ว เอาไปเล่น เอาไปแข่งกับคนอื่นก็มักจะได้รับชัยชนะกลับมา คนอื่นสู้ไม่ได้ ส่วนคนที่สู้ไม่ได้หรือคนนอกที่เห็นว่ารูปแบบการเล่นแบบนี้มันแกร่ง มันเก่ง ก็ไม่แปลกที่จะเล่นตาม เอาตาม เลือกตัวละคร ใช้เทคนิครูปแบบการเล่นแบบเดียวกัน ใช้การ์ด จัดเด็คแบบเดียวกัน จนกลายเป็นรูปแบบการเล่นยอดนิยมที่เล่นตามๆ กันทั่วบ้านทั่วเมือง ด้วยเพราะทำตามนี้ เล่นตามนั้น แล้วมีโอกาสชนะสูงที่สุด มากที่สุด นั่นเอง

ด้วยสาเหตุนี้นี่เอง คำว่าเมต้าที่นอกจากจะใช้เรียกถึงรูปแบบของการสร้างเกมของตัวเราเองจากเกมที่เราไป เล่นเพื่อสร้างข้อได้เปรียบ คุมเกม จนออกมาเป็นรูปแบบการเล่นที่แข็งแกร่งได้แล้ว ยังถูกใช้และสื่อถึงรูปแบบการเล่นยอดนิยมของเกมดังกล่าว ที่คนนิยมใช้กันอย่างเกร่อ พบเห็นได้ทั่วไปแบบเป็นรูปแบบตลาดๆ ของเกมนั้นๆ ก็ว่าได้ และเวลาเราติดปากเรียกกัน เมต้าๆ ก็สามารถเข้าใจได้ทันทีว่า อ๋อ คือรูปแบบการเล่นยอดนิยมที่อยู่ในกระแสตอนนี้นี่เอง

street fighter sagat metaด้วยความที่เป็นตัวละครที่แกร่ง
และมีข้อได้เปรียบเหนือตัวละครอื่นหลายประการ
Sagat จาก Street Fighter II
ก็อาจจัดเป็นตัวละครเมต้าในยุคนั้นได้เช่นกัน

 

ขั้นตอนการเกิดเมต้า

ส่วนองค์ประกอบเงื่อนไขการเกิดขึ้นของเมต้ามีอยู่มากมายหลากหลายส่วน แต่รูปแบบขั้นตอนหลักๆ จะเริ่มจากการที่ผู้เล่นเข้าไปเล่นเกมดังกล่าว สำรวจรูปแบบการเล่น ความเป็นไปได้ และทรัพยากรที่สามารถมีให้ใช้ทั้งหมด แบบถ้าเป็นเกมต่อสู้ ก็ดูว่าตัวละครที่ใช้ได้มีกี่ตัว แต่ละตัวมีท่า มีรูปแบบการโจมตีอะไรยังไงบ้าง ตัวเกมเล่นแบบไหน ยังไง ถ้าเป็นการ์ดเกมก็ดูกฎกติกาการเล่น ดูทรัพยากรคือการ์ดที่มีมาให้เลือกใช้ทั้งหมดว่าทำอะไรได้บ้าง จากนั้นพอรวบรวมข้อมูลทั้งหมดได้แล้ว ก็จะนำไปสู่การสร้างเมต้าเกมขึ้นมา คือการสร้างรูปแบบที่แข็งแกร่งที่สุดขึ้นมาจากทรัพยากรและความเป็นไปได้ที่ทำได้ของเกมนั้นๆ ซึ่งในบางกรณี อาจหมายรวมถึงการใช้บัค การใช้ช่องโหว่ของระบบของตัวเกม หรืออะไรก็ตามที่ทำให้เราสามารถสร้างความได้เปรียบในเกมการแข่งขันได้ จากนั้น ก็นำเอารูปแบบที่สร้างมานี้ไปใช้เล่น ไปใช้แข่งจริง กรณีสามารถทำผลงานได้ดี มีคนเห็นเยอะ ก็มีโอกาสที่รูปแบบการเล่นดังที่ว่าจะแพร่กระจาย เจอเอาตามอย่าง จนกลายเป็นเมต้าเกมได้ดังตามที่ว่า

RO ragnarok online storm gust“แช่ไว้ก่อน พ่อสอนไว้”
รูปแบบการสาด Storm Gust ดะไว้ก่อน
ก็อาจเรียกว่าเป็นรูปแบบเมต้ายอดนิยม
ของ Wizard เวลาลง PvP และ Guild War
จากใน Ragnarok Online ยุคหนึ่งได้เช่นกัน

 

เงื่อนไขและระยะเวลาของความเป็นเมต้า

การที่รูปแบบยอดนิยม หรือรูปแบบสุดแกร่งดังที่ว่าจะกลายเป็นเมต้าได้นั้น ก็ยังมีเงื่อนไขประกอบอีกหลายอย่าง ทั้งในเรื่องความยากง่ายในการเล่นตาม จัดตาม แบบถ้าเล่นได้แต่มือชั้นเซียน ต้องใช้หัวสมองคิดเยอะมากในการเล่น อันนี้คนทั่วไปก็ลอกตามหมดไม่ได้แน่ๆ หรือเรื่องของการเข้าถึงของทรัพยากร ที่ถ้าใช้ของแรร์หายากมาก แพงมาก ที่มีอยู่อย่างจำกัด แบบนี้ก็เล่นตามได้แค่เฉพาะกลุ่ม คนทั่วไปเอาตามหมดไม่ได้ก็ไม่กลายเป็นเมต้าเป็นต้น ซึ่งนั่นรวมไปถึงการเข้าถึงเทคนิคและเงื่อนไขอื่นๆ ในการทำให้มันกลายเป็นเมต้าด้วย

ซ้ำต่อให้มันกลายเป็นเมต้าไปแล้ว ระยะเวลาของมันก็อาจอยู่ได้ไม่ยืดนัก ถ้าทางผู้พัฒนาเกมดังกล่าวทำการแก้ไข หรือหาทางกำจัดเมต้าดังกล่าวออก อาจด้วยเพราะมันสร้างความได้เปรียบทางการเล่นมากเกินไปแบบเหลื่อมล้ำ เป็นการนำช่องโหว่บัคของตัวเกมที่ไม่ได้ตั้งใจให้ออกมาแบบนั้น มาใช้แสวงประโยชน์ หรือเป็นรูปแบบที่ไม่ส่งผลดีต่อตัวเกม ก็อาจทำการกำจัดเมต้าดังกล่าวทิ้ง ด้วยการอก patch ใหม่มาทำการ nerf ปรับความสามารถลดลงบ้าง แก้ไขความสามารถลงบ้าง ออกตัวใหม่ที่เก่งกว่ามาแทน หรือออกของชนะทาง ดักทางมาแทนบ้าง ก็อาจทำให้เมต้าดังกล่าวดับลงไป มีเมต้าตัวรองขึ้นมาโดดเด่นกว่าแทน หรือรอจนกว่าจะมีผู้เล่นที่สร้างเกมออกจากเกม และสร้างเมต้าตัวใหม่ขึ้นมาวนไปใหม่อีกครั้งนั่นเอง

จากจุดเด่นและข้อได้เปรียบหลายประการ
ก็เลยทำให้  
Diddy Kong
กลายเป็นหนึ่งในตัวละครเมต้ายอดนิยม
ของเกม Super Smash Bros. มาแล้ว

 

ซึ่งต่อให้ไม่เกิดการแทรกแซงอะไรกับตัวเมต้าที่เป็นอยู่เลย เมต้าก็อาจมีการเปลี่ยนแปลงและเกิดขึ้นใหม่ได้ทุกเมื่อที่เงื่อนไขและทรัพยากรต่างๆ มีการเปลี่ยนแปลงไป แบบออกของใหม่ดีกว่าเดิมมา เล่นง่ายกว่าเดิม เข้าถึงได้ง่ายกว่าเดิม แล้วยังเก่งกว่าเดิมออกมา หรือคนใช้กันเกร่อทั่วแทบทุกคนจนเกมกลายเป็นน่าเบื่อ เจอแต่รูปแบบการเล่นแบบเดียวกันหมด แบบเมต้าเจอแต่กับเมต้าด้วยกันเองทุกรอบ จนคนเบื่อ เปลี่ยนไปลองอย่างอื่นที่เก่งพอกันแทน จนเมต้าเสื่อมความนิยมลงไปด้วยตัวเอง ไปจนถึงสภาวการณ์ที่มีแต่แนวเมต้าล้นตลาดจนเหลือรูปแบบการเล่นแค่ 2 แนว คือแนวเมต้า กับ แอนตี้เมต้า  วัดกันไปเลยด้วยการจัดรูปแบบหรือเด็คดักทางชนะทางมา ประมาณว่าเจอเมต้าก็กินนิ่ม เจออันอื่นก็แพ้ขาดลอย อะไรแบบนี้ ก็อาจเกิดการผลักดันให้เมต้ามีการเปลี่ยนแปลง เมต้าเก่าหาย เมต้าใหม่มา วนเวียนไปได้อยู่ร่ำไปเช่นนี้แล

 

 

อ๊ากกกกกกกก…. 
เจอเมต้าสู้ไม่ได้เลยยยย

 

 

Pokemon Trading Card Game เกมส์การ์ดสู้มอนสเตอร์ บน iPad

TRUE เผยโฉม “ การ์ดเกมโปเกมอนเวอร์ชั่นภาษาไทย ” ที่ทุกคนรอคอย ในราคาเอื้อมถึง